Μπορείτε να μας κάνετε μια σύντομη περιγραφή του προγράμματος για την Ιαπωνία; Πότε ξεκίνησε στην Ελλάδα το πρόγραμμα;

Το πρόγραμμα ΕΤΡ για την Ιαπωνία έχει ξεκινήσει εδώ και 24 χρόνια μετά από έρευνες που έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και διαπίστωσε πως οι εξαγωγές των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων προς την Ιαπωνία είναι πολύ λιγότερες από τις αντίστοιχες εισαγωγές. Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχουν κυρίως πολλά επικοινωνιακά προβλήματα που δυσχεραίνουν την διείσδυση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε αυτή την αγορά.
Η δομή του είναι η εξής:
Το πρόγραμμα διαρκεί 18 μήνες. Στους πρώτους 12, γίνονται εντατικά μαθήματα ιαπωνικής γλώσσας και επικοινωνίας. Οι συμμετέχοντες στο τέλος αυτού του προγράμματος μπορούν να επικοινωνήσουν σε ικανοποιητικό βαθμό με Ιάπωνες. Επίσης, γίνονται μαθήματα – διαλέξεις σε θέματα management από Ιάπωνες ακαδημαϊκούς και υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων, προβάλλοντας το ιαπωνικό τρόπο διοίκησης. Ακόμα, γίνονται επισκέψεις σε βιομηχανίες, εργοστάσια και εταιρίες σε όλη την Ιαπωνία και κάποια σαββατοκύριακα, μπορούν οι συμμετέχοντες να διαμένουν σε ιαπωνικές οικογένειες για να γνωρίσουν από κοντά τον τρόπο ζωής των Ιαπώνων.
Τους υπόλοιπους 6 μήνες, οι συμμετέχοντες εργάζονται σε μία ή περισσότερες ιαπωνικές επιχειρήσεις – «κλειδιά» όσον αφορά στην επιχείρηση που εργάζονται στη χώρα τους (πχ Ελλάδα). Αυτό είναι και το σημαντικότερο κομμάτι ίσως, του προγράμματος, αφού μπορούν οι συμμετέχοντες να αναπτύξουν επαφές και συνεργασίες άμεσα, αλλά και να κατανοήσουν τον τρόπο εργασίας των Ιαπώνων.
Τα τελευταία τρία χρόνια, λόγω της επιτυχίας που είχε το πρόγραμμα της Ιαπωνίας σε σχέση με το στόχο του, έχει ξεκινήσει ένα αντίστοιχο, αλλά μικρότερης διάρκειας, για την Κορέα. Το πρόγραμμα αυτό διαρκεί μόνο 9 μήνες και έχει ακριβώς την ίδια δομή με το πρόγραμμα της Ιαπωνίας.
Στην Ελλάδα το πρόγραμμα «τρέχει» από το 1981, οπότε η Ελλάδα ανήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Υπάρχει ενδιαφέρον από ελληνικές επιχειρήσεις για το πρόγραμμα; Πόσες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν συμμετάσχει μέχρι τώρα;

Κάθε χρόνο, υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον από ελληνικές εταιρίες. Βέβαια, δεν πληρούν όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις συμμετοχής στο πρόγραμμα. Όμως, κάθε χρόνο υπάρχουν εταιρίες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Συνολικά, από την Ελλάδα έχουν συμμετάσχει περίπου 30 άτομα, δηλαδή περίπου 30 εταιρίες.

Συνήθως οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν έχουν ήδη επιχειρηματική συνεργασία με την Ιαπωνία ή σκοπεύουν να ξεκινήσουν;

Κάποιες από τις εταιρίες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έχουν ήδη επιχειρηματικές σχέσεις με την Ιαπωνία, άλλες έχουν κάνει μια καλή και εμπεριστατωμένη έρευνα αγοράς και άλλες απλά έχουν ένα ενδιαφέρον. Σίγουρα, οι εταιρίες που έχουν ήδη επιχειρηματικές σχέσεις και μάλιστα εξαγωγικού χαρακτήρα, μπορούν να τεκμηριώσουν στις αιτήσεις πιο ξεκάθαρα το ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα, ενώ οι εταιρίες που απλά έχουν ένα ενδιαφέρον ίσως χρειαστεί να είναι περισσότερο συγκεκριμένες για τα πλάνα τους μετά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα και τον τρόπο αξιοποίησης της γνώσης που θα αποκομίσει ο/η συμμετέχοντας/ουσα.
Αυτό, όμως, δε σημαίνει πως θα προτιμηθεί η μία και όχι η άλλη περίπτωση. Όλες οι περιπτώσεις, εφόσον τεκμηριώσουν τις προθέσεις τους και τα επιχειρηματικά πλάνα τους, οπότε φανεί ότι πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις, έχουν τις ίδιες δυνατότητες επιλογής τους για να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.

Ποια είναι τα οφέλη για τις εταιρίες αλλά και για τους συμμετέχοντες στο συγκεκριμένο πρόγραμμα;

Η Ιαπωνία αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως. Επομένως, με το να υπάρχει ένα στέλεχος στην Ιαπωνία, είναι πιο εύκολο να ανακαλύψει η εταιρία γρήγορα πιθανούς συνεργάτες, αλλά και πελάτες και με αυτό τον τρόπο, να δημιουργήσει ένα δίκτυο επαφών. Σε αυτό βοηθάει και η Ελληνική Πρεσβεία που μπορεί να κανονίσει επαγγελματικά ραντεβού με εταιρίες που ενδιαφέρουν κάθε εταιρία. Ακόμα, ανακαλύπτουν «από πρώτο χέρι» τις νέες τάσεις που δημιουργούνται σε αυτές τις αγορές και μπορούν να αντιδράσουν άμεσα. Εξάλλου, οι επιχειρήσεις έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν πολύτιμους πόρους σε ανθρώπινο δυναμικό προκειμένου να βελτιώσουν τη στρατηγική τους, όσον αφορά στη διαχείριση της Ιαπωνικής αγοράς.
Επίσης, το πρόγραμμα οδηγεί στην εγκαθίδρυση και στη βελτίωση των επιχειρησιακών σχέσεων, αφού είναι ευρέως γνωστό στους επιχειρηματικούς κύκλους της Ιαπωνίας και στηρίζεται από την Ιαπωνική κυβέρνηση. Ακόμα, οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα, κατά τη διάρκεια της πρακτικής εξάσκησης, να εργαστούν σε Ιαπωνικές επιχειρήσεις – κλειδιά και να αποκτήσουν εμπειρίες και γνώσεις που δε θα ήταν διαθέσιμες παρά μόνο μέσω της ιδιαιτερότητας του συγκεκριμένου προγράμματος. Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε πως η εταιρία γνωρίζει από κοντά οργανισμούς και συλλόγους που θα βοηθήσουν την εξάπλωση της στην Ιαπωνία ή ακόμα και στην υπόλοιπη Ασία, καθώς η Ιαπωνία αποτελεί τον προθάλαμο για τις υπόλοιπες ασιατικές χώρες. Τέλος, λόγω της δομής του προγράμματος και της εκπαίδευσης στη γλώσσα και την επικοινωνία, μειώνονται ή και αποφεύγονται παρεξηγήσεις και επικοινωνιακά προβλήματα (πχ στις διαπραγματεύσεις).
Όσον αφορά στα άτομα που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, η εκμάθηση της γλώσσας και των επιχειρηματικών και καθημερινών πρακτικών συνιστούν μεγάλο πλεονέκτημα. Ακόμα, η διαμονή οδηγεί στην εγκαθίδρυση στενών σχέσεων τόσο ανάμεσα στις Ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσο και ανάμεσα στα άτομα που έχουν λάβει μέρος στο πρόγραμμα. Επίσης, το πρόγραμμα δίνει στους συμμετέχοντες μια πραγματική ευκαιρία να αποκτήσουν μια ενδιαφέρουσα διεθνή καριέρα με μεγάλες προοπτικές.

Ποια είναι τα κριτήρια επιλογής; Κατά επιχείρηση και κατά εργαζόμενο (κυρίως σε περίπτωση υπέρβασης του αριθμού των αιτήσεων). Υπάρχει ποσοτικό όριο συμμετοχής ανά χώρα;

Τα κριτήρια για συμμετοχή των εταιριών στο πρόγραμμα είναι τα ακόλουθα: Η εταιρία θα πρέπει να έχει ευρωπαϊκή βάση, να έχει επιχειρηματικές σχέσεις κυρίως εξαγωγικού χαρακτήρα, με την Ιαπωνία ή σαφή προσανατολισμό προς αυτό. Ακόμα, το άτομο που θα συμμετέχει εκ μέρους της εταιρίας, θα πρέπει να έχει μια ανάλογη θέση ώστε να γνωρίζει τα ενδιαφέροντα και τη στρατηγική της εταιρίας. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να παραμείνει στην εταιρία κατά τη διάρκεια αλλά και μετά τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, ώστε να αξιοποιηθεί η γνώση που αποκόμισε. Το μέγεθος της εταιρίας δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, παρά μόνο όταν η εταιρία είναι ατομική ή έχει λίγα άτομα στο προσωπικό της. Αυτό συμβαίνει γιατί αν ένα στέλεχος ή το ίδιο το άτομο που έχει την εταιρία όσον αφορά στις ατομικές επιχειρήσεις, απουσιάσει για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, θα υπάρχει πρόβλημα επιβίωσης της εταιρίας. Τέλος, θα πρέπει να «χορηγήσει» αποτελεσματικά το άτομο που θα συμμετάσχει.
Όσον αφορά στα άτομα που θα συμμετάσχουν, θα πρέπει να είναι πολίτες χώρας – μέλους της ΕΕ, να εργάζεται στην εταιρία που τον/ την «χορηγεί» τουλάχιστον ένα έτος, ώστε να γνωρίζει τη λειτουργία και τους στόχους της. Ακόμα θα πρέπει να έχει συνολικά τουλάχιστον δύο χρόνια εργασιακής εμπειρίας. Χρειάζεται να έχει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και θα πρέπει να έχει ενδιαφέρον για θέματα των διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και δέσμευση – προσωπικό ενδιαφέρον – για την Ιαπωνία. Τέλος, χρειάζεται να γνωρίζει πολύ καλά αγγλικά, αφού τους πρώτους μήνες η επικοινωνία γίνεται στα αγγλικά.
Θα πρέπει να τονίσουμε πως δεν υπάρχουν όρια συμμετοχής στο πρόγραμμα. Όσες εταιρίες ενδιαφέρονται και πληρούν τις προϋποθέσεις μπορούν να συμμετάσχουν.

Ποια είναι η αναλογία κατά χώρα συμμετοχής στο πρόγραμμα;

Η κάθε ευρωπαϊκή χώρα, ανάλογα με τους κατοίκους της, αναμένεται να προτείνει έναν ορισμένο αριθμό εταιριών. Όμως, αυτός ο αριθμός μπορεί να διαφοροποιηθεί, όπως ανέφερα, ανάλογα με το ενδιαφέρον των εταιριών κάθε χρόνο.

Μπορείτε να μας ονομάσετε μερικές ιαπωνικές επιχειρήσεις που συνεργάζονται στο πρόγραμμα; Ή και κάποιες ελληνικές επιχειρήσεις που ήδη έχουν συμμετάσχει;

Υπάρχουν πολλές ιαπωνικές εταιρίες που συνεργάζονται με το πρόγραμμα όλα αυτά τα χρόνια, καθώς οι ιαπωνικές επιχειρήσεις εκτιμούν πολύ το πρόγραμμα.

Εξαρτάται, βέβαια, από τα ενδιαφέροντα των συμμετεχόντων σχετικά με το ποιες εταιρίες κάθε χρόνο θα συνεργαστούν με το πρόγραμμα. Κάποιες από αυτές είναι η Japan Airlines, Marubeni Foods, Mitsubishi, Nikon, Nippon, Sanyei Corp, Seiko, Showa Dress, Sony, Toyota, Fuji Xerox, Nikkei Newspaper, WIDC Tokyo International Telecommunication Center, Ota Sangyo Plaza, κα.
Ελληνικές εταιρίες που έχουν συμμετάσχει είναι η Νότα – Μασσέλος ΑΕ, η Κουρτάκης, η Nutrition of Crete SA, η Carad Industrial SA, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, η ΝΕΟSET, η Νηρεύς κ.α.

Σε ποιες πόλεις της Ιαπωνίας μένουν οι συμμετέχοντες; Μπορείτε να μας πείτε μερικά λόγια και για τις ιαπωνικές οικογένειες που φιλοξενούν τους συμμετέχοντες, παραδείγματος χάριν είναι οικογένειες υπαλλήλων των ιαπωνικών εταιριών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα;

Οι 12 μήνες όπου γίνεται η εκμάθηση της γλώσσας λαμβάνουν χώρα στο Τόκιο. Βέβαια, όπως είπαμε γίνονται και επισκέψεις σε άλλες πόλεις. Τους επόμενους 6 μήνες, οι συμμετέχοντες μένουν στις πόλεις που εργάζονται. Μπορεί να είναι, δηλαδή και εκτός Τόκιο, εφόσον η εταιρία που θα εργαστούν έχει εγκαταστάσεις σε άλλη πόλη.
Οι οικογένειες που φιλοξενούν τους συμμετέχοντες είναι σε μέρη εκτός του Τόκιο κυρίως και η φιλοξενία σε αυτές γίνεται όταν επισκέπτονται εργοστάσια και εταιρίες. Μπορεί να είναι οποιαδήποτε οικογένεια ανεξαρτήτου ηλικίας που ενδιαφέρεται για την Ευρώπη και θέλει να φιλοξενήσει ευρωπαίους. Συνήθως, ενδιαφέρονται για τη χώρα προέλευσης τους και ζητάνε να μάθουν πληροφορίες για τον τρόπο ζωής στην Ευρώπη.

Από την εμπειρία σας στο πρόγραμμα, οι Έλληνες συμμετέχοντες έχουν δυσκολία στην προσαρμογή τους στην Ιαπωνία και παρακολούθηση του προγράμματος;

Συνήθως, από σχόλια συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, οι Έλληνες μπορούν να προσαρμοστούν αρκετά εύκολα, καθώς μπορούν να είναι πολύ περισσότερο ευέλικτοι από άλλους δυτικοευρωπαίους. Δεν υπάρχει κάποια αναφορά όπου Έλληνας έχει εγκαταλείψει το πρόγραμμα γιατί δεν μπορούσε να προσαρμοστεί στην τρόπο ζωής ή στις απαιτήσεις του προγράμματος.

Υπάρχει δυνατότητα συμμετοχής μεμονωμένων ατόμων; π.χ. ελεύθερων επαγγελματιών; Aν όχι υπάρχει προοπτική να γίνει κάτι τέτοιο μελλοντικά;

Το πρόγραμμα αυτό έχει σχεδιαστεί ώστε εταιρίες να μπορέσουν να αναπτύξουν επιχειρηματικές δραστηριότητες εξαγωγικού χαρακτήρα στην Ιαπωνία. Δεν απευθύνεται σε ιδιώτες.
Όμως, μπορεί να συμμετάσχουν και άτομα που εργάζονται συμβουλευτικά και στενά με συγκεκριμένη εταιρία που έχει τέτοιο προσανατολισμό. Θα πρέπει βέβαια, να μπορεί να επιβεβαιώσει πως υπάρχει αυτή η στενή σχέση συνεργασίας με την εταιρία, αλλά και θα υπάρξει συνέχεια στην επαγγελματική τους σχέση μετά το πρόγραμμα με συγκεκριμένες ενέργειες προς την εταιρία αυτή. Θα πρέπει δηλαδή, να υπάρχει πάντα μια συγκεκριμένη εταιρία που θα επωφεληθεί από τη γνώση που θα αποκομιστεί στο πρόγραμμα.

Ποια είναι η διαδικασία επιλογής; Πόσος χρόνος χρειάζεται από τότε που θα γίνει δεκτή η συμμετοχή μέχρι που θα φύγει ο/η συμμετέχοντας/ ουσα για την Ιαπωνία;

Τα προγράμματα αυτά γίνονται κάθε χρόνο. Ξεκινά η προώθηση τους στις αρχές του χρόνου την οποία έχει αναλάβει η SHL Group plc, πανευρωπαϊκά. Η SHL έχει αναλάβει πέρα από την προώθηση και την πρώτη φάση αξιολόγησης τόσο των υποψηφίων ατόμων όσο και των υποψηφίων εταιριών. Και πρέπει να προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές Ιουνίου τις εταιρίες αλλά και τα άτομα που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν.
Σε αυτή την πρώτη φάση της αξιολόγησης, θα πρέπει να συμπληρωθεί η αίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην οποία αναφέρονται πληροφορίες για την εταιρία και το άτομο που θα συμμετάσχει, όπως και περιγραφή των στόχων και τρόπων αξιοποίησης του προγράμματος μετά τη λήξη του. Εφόσον πληρούν τις βασικές προϋποθέσεις, το άτομο που ενδιαφέρεται να συμμετάσχει περνάει από μια μικρή αξιολόγηση που περιλαμβάνει τη συμπλήρωση τεστ ικανοτήτων (γλωσσικού και αριθμητικού συλλογισμού), ερωτηματολόγιου επαγγελματικής προσωπικότητας και μία δομημένη συνέντευξη.
Όλα αυτά (αιτήσεις και αποτελέσματα αξιολόγησης) τα λαμβάνει υπόψη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προτού καλέσει σε ένα κέντρο αξιολόγησης τους υποψήφιους συμμετέχοντες που γίνεται το φθινόπωρο στις Βρυξέλλες. Ο σκοπός του κέντρου αυτού είναι να αναγνωρίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα άτομα που έχουν το κίνητρο αλλά και τις ικανότητες να αντεπεξέλθουν στο πρόγραμμα Περιλαμβάνει δομημένη συνέντευξη, άσκηση παρουσίασης, ομαδική άσκηση, κλπ. Εφόσον περάσουν επιτυχώς αυτό το κέντρο, σημαίνει πως θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα.
Ακολουθούν δυο σεμινάρια ενημερωτικά για τον/ την συμμετέχοντα/ ουσα και για την εταιρία με πρακτικές πληροφορίες για το πρόγραμμα. Σε αυτό που αφορά στους συμμετέχοντες εκπρόσωποι της ΕΕ και προηγούμενοι συμμετέχοντες δίνουν πληροφορίες για τη ζωή στην Ιαπωνία, την εκμάθηση της γλώσσας, την εξεύρεση της κατοικίας, τα έξοδα διαβίωσης, υγειονομική περίθαλψη, ασφάλιση, κοινωνική και πολιτιστική ζωή, βίζα κλπ. Το σεμινάριο γίνεται στις Βρυξέλλες τον Ιανουάριο.
Ακολουθεί τον Φεβρουάριο το ενημερωτικό σεμινάριο για τις εταιρίες που θα συμμετάσχουν και δίνονται πληροφορίες για τους στόχους, το ρόλο της εταιρίας στο πρόγραμμα, τα πιθανά οφέλη, την οικονομική συνεισφορά της εταιρίας – χορηγού, κλπ. Συμμετέχουν εκπρόσωποι της ΕΕ και εταιρίες που είχαν συμμετάσχει στο παρελθόν.
Το πρόγραμμα της Ιαπωνίας ξεκινά τον Μάιο. Αυτή η μεγάλη χρονική διάρκεια στην εξεύρεση και αξιολόγηση των ατόμων και των εταιριών (περίπου ένα έτος) υπάρχει όχι μόνο για να φανεί η πραγματική δέσμευση από την εταιρία που ενδιαφέρεται να συμμετάσχει, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μπορέσει να αξιολογήσει σε βάθος το άτομο που ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Επίσης, βοηθά και την εταιρία ώστε να μπορέσει να βρει αντικαταστάτη του/ της συμμετέχοντα/ ουσας για τους 18 μήνες που θα απουσιάζει.

Τα έξοδα καλύπτονται εξ ολοκλήρου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλύπτει το κόστος του προγράμματος το οποίο περιλαμβάνει τη διαμονή, τα δίδακτρα και ένα μηνιαίο εισόδημα.
Οι εταιρίες που συμμετέχουν καλύπτουν τα αεροπορικά εισιτήρια από και προς τη Ιαπωνία και οφείλουν να δώσουν ένα μέρος του μισθού του ατόμου (τουλάχιστον €1.000) κάθε μήνα, ώστε να δηλώσουν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους προς το πρόγραμμα, αλλά και να ενισχύσουν οικονομικά το στέλεχος τους, όπως και να παράσχουν οποιαδήποτε άλλη μορφή υποστήριξης (πχ άτομο στην εταρία στην Ελλάδα που έχει συχνά επαφή με το άτομο στην Ιαπωνία).
Οι εταιρίες που επιθυμούν να στείλουν παραπάνω από έναν υποψήφιους στο πρόγραμμα της Ιαπωνίας, θα πρέπει να συνεισφέρουν στα έξοδα του προγράμματος (€ 60.000 για τον δεύτερο και €120.000 για τον τρίτο ή οποιονδήποτε επόμενο υποψήφιο). Επίσης, εταιρίες που έχουν ήδη στείλει ένα άτομο στο πρόγραμμα τα τελευταία 5 χρόνια και ενδιαφέρονται να στείλουν και άλλο άτομο, θα πρέπει να καλύψουν πάλι κάποιο ποσό.
Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλώ, απευθυνθείτε στην SHL Ελλάς (210 – 88 39 938,
κα Πραβή) ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση [email protected] ή στην ιστοσελίδα www.etp.org

Μάϊος 2004