Η ανθοδετική τέχνη της Ιαπωνίας ΙΚΕΒΑΝΑ έχει μια μακροχρόνια και σταθερή παρουσία στη χώρα μας. Από τη δεκαετία του '70 μέχρι σήμερα - αρχικά ως τμήμα του Ελληνο-Ιαπωνικού Συνδέσμου και στη συνέχεια ως Σύλλογος Ανθοδετικής ΙΚΕΒΑΝΑ της Σχολής Οhara Ιαπωνίας - η "ελληνική" ΙΚΕΒΑΝΑ αποτελεί μια από τις πιο συνεπείς εκφράσεις του ιαπωνικού πολιτισμού στην Ελλάδα. Αυτό οφείλεται κυρίως σε κάποιες κυρίες που αφιέρωσαν και αφιερώνουν μεγάλο μέρος της ζωή τους στο να παρουσιάσουν την ομορφιά της ιαπωνικής αυτής τέχνης στη χώρα μας. Έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε στις σελίδες μας μία από αυτές τις κυρίες, τη σημερινή πρόεδρο του Ελληνικού Συλλόγου Ανθοδετικής ΙΚΕΒΑΝΑ της Σχολής Οhara Ιαπωνίας κα Χαρούλα Παπαδοπούλου.

Έργο της Χ. Παπαδοπούλου σε εκδήλωση στην Ιαπωνική Πρεσβεία

Είστε πρόεδρος του Ελληνικού Συλλόγου Ανθοδετικής ΙΚΕΒΑΝΑ της Σχολής ΟHARA Ιαπωνίας. Μιλήστε μας λίγο για την ιστορία και τις δραστηριότητες του Συλλόγου.

Ο Ελληνικός Σύλλογος Ανθοδετικής ΙΚΕΒΑΝΑ της Σχολής OHARA Ιαπωνίας είναι το επίσημο παράρτημα της Σχολής OHARA στην Ελλάδα. Ο αείμνηστος πρόεδρος του Ελληνο-Ιαπωνικού Συνδέσμου Κ. Μπέρτσος είχε την ιδέα να φέρει την ΙΚΕΒΑΝΑ στην Ελλάδα, με τη συμπαράσταση της Ιαπωνικής Πρεσβείας. Τον Απρίλιο του 1979 διοργανώθηκε το πρώτο σεμινάριο με τη Μaster της Σχολής OHARA κυρία Reiko Kimura. Μετά από μερικά σεμινάρια ακόμη, έρχεται στην Αθήνα το 1982 σαν αντιπρόσωπος του Headmaster της Σχολής OHARA, Ηoun Ohara, η κόρη του, Wakako Ohara, διευθύντρια τότε του International Division της Σχολής, συνοδευόμενη από τις masters κες Takahashi και Kimura, για τη δημιουργία παραρτήματος (chapter) στην Ελλάδα. Για την προώθηση του σκοπού αυτού παρουσίασαν μια μεγάλη επίδειξη IKEBANA στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεττανία» σε πολυπληθές κοινό. Τότε ιδρύεται ο Ελληνικός Σύλλογος Ανθοδετικής ΙΚΕΒΑΝΑ της σχολής OHARA Ιαπωνίας με σκοπό τη διάδοση της υπέροχης αυτής τέχνης. Ο Σύλλογος ανακηρύσσεται επίσημο Παράρτημα (chapter) της Σχολής OHARA στην Ελλάδα με πρώτη πρόεδρο την αείμνηστη Ελένη Πετρακοπούλου. Οι δραστηριότητες του Συλλόγου αρχίζουν επισήμως από τις αρχές του 1983. Τα λίγα στην αρχή μέλη του εργάζονται εθελοντικά και με μεράκι οργανώνουν σεμινάρια και εκθέσεις για να γίνει γνωστή η ΙΚΕΒΑΝΑ. Σήμερα ο Σύλλογος έχει περίπου 100 μέλη και οι δραστηριότητές του πάντα με στόχο τη διάδοση της ΙΚΕΒΑΝΑ διευρύνονται και βελτιώνονται συνεχώς.
Ο κύριος σκοπός του Συλλόγου είναι η διάδοση της ΙΚΕΒΑΝΑ ΟΗΑRA. Για το σκοπό αυτό διοργανώνει εκθέσεις, παρουσιάσεις, προβολές και σεμινάρια με εκπαιδεύτριες μέλη του. Ήδη, ο Σύλλογος προσκαλείται για εκθέσεις και σεμινάρια και εκτός Αθηνών. Για τη συνεχή ενημέρωση και μετεκπαίδευση των εκπαιδευτριών και όλων των μελών του Συλλόγου, διοργανώνονται κάθε χρόνο σεμινάρια με masters της Σχολής OHARA από την Ιαπωνία και την Ευρώπη. Ακόμη διοργανώνει συνεστιάσεις, εκδρομές και άλλες εκδηλώσεις για τα μέλη του. Ο Σύλλογος έχει πάντα πολύ καλή συνεργασία με τον Ελληνο-Ιαπωνικό Σύνδεσμο του οποίου σήμερα πρόεδρος είναι ο κ. Δ. Βρατσάνος και με την Πρεσβεία της Ιαπωνίας καθώς και με το Ελληνο-Ιαπωνικό Εμπορικό Επιμελητήριο.

Τον Μάρτιο του 2006 η σχολή OHARA της Ιαπωνίας γιόρτασε τα 110 χρόνια από την ίδρυσή της. Μάλιστα ο ιδρυτής της Unshin Ohara (1861-1916) γεννήθηκε στο Matsue, την πόλη που είναι συνδεδεμένη με τη ζωή και το έργο του Λευκάδιου Χέρν.

Η Σχολή OHARA είναι μία από τις 4 μεγαλύτερες σχολές ΙΚΕΒΑΝΑ στην Ιαπωνία. Ο Unshin Οhara ίδρυσε τη Σχολή στα τέλη του 19ου αιώνα. Το 1916 τον Unshin Οhara διαδέχθηκε ο δεύτερος Ηeadmaster Κun Οhara ο οποίος ανέπτυξε και έθεσε τους πρώτους κανόνες για την τεχνική της Moribana. Το 1938 ο τρίτος Ηeadmaster Hοun Ohara διαδέχθηκε τον πατέρα του. Οι δραστηριότητές του άρχισαν μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Κατάφερε να μετατρέψει τη Σχολή σε ένα παγκόσμιο οργανισμό. Ο γιoς του, Natsuki Ohara, δυστυχώς αρρώστησε και έφυγε πολύ νέος από τη ζωή. Πατέρας και γιος είχαν διοργανώσει μαζί πολλές εκθέσεις. Ο Natsuki Ohara έδωσε στην ΙΚΕΒΑΝΑ καινούργιες φόρμες δημιουργώντας το Hanamai και Hana-isho . Μετά το θάνατό του, ονομάστηκε 4ος Ηeadmaster. Ο γιoς και διάδοχός του Νatsuki Ohara, Hiroki, θ'αναλάβει σύντομα τα καθήκοντά του ως 5ος Headmaster.

Η Ανθοδετική είναι μια από τις αρχαιότερες τέχνες του κόσμου και δεν έλειψε βέβαια και από τη χώρα μας όπου στην αρχαία (αλλά και σύγχρονη) Ελλάδα κατείχε σπουδαίο ρόλο κυρίως στη σύνθεση των στεφανιών. Εκεί όμως που απέκτησε ξεχωριστή σημασία και φιλοσοφική διάσταση είναι στην Ιαπωνία. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για την ιστορία και τεχνική της Ιkebana ;

Η ΙΚΕΒΑΝΑ είναι μία από τις παραδοσιακές τέχνες της Ιαπωνίας. Είναι η τέχνη που κάνει τα λουλούδια να ζουν μετά την κοπή τους, τους δίνει δηλαδή μια δεύτερη πρόσκαιρη ζωή τοποθετώντας τα σε ειδική μεταλλική βάση με καρφιά, που ονομάζεται kenzan, μέσα σε ένα ρηχό δοχείο με λίγο νερό, αλλά και η τέχνη που μας μαθαίνει πως να διευθετήσουμε με ένα ωραίο τρόπο τα λουλούδια μέσα σε ένα βάζο και να μοιραστούμε αυτήν την ομορφιά με τους φίλους ή τους καλεσμένους μας ή ακόμα και για τη δική μας ψυχική έκφραση και ευχαρίστηση.

Η λέξη ΙΚΕΒΑΝΑ είναι σύνθετη, από τη λέξη ΙΚΕ που προέρχεται από το ρήμα ΙΚΕRU που σημαίνει τακτοποιώ, ξαναζωντανεύω και από τη λέξη ΒΑΝΑ η οποία προέρχεται από τη λέξη ΗΑΝΑ που σημαίνει λουλούδι στα ιαπωνικά. Χάριν ευφωνίας το Η έχει μετατραπεί σε Β. Η ΙΚΕΒΑΝΑ είναι φιλοσοφία και τέχνη. Ξεκίνησε αρκετούς αιώνες πριν, σαν θρησκευτική τελετουργία, σαν προσφορά στους νεκρούς και τον Βούδα. Πήρε μορφή τέχνης την εποχή Muromachi (1333-1568). Πολλοί παράγοντες συνέτειναν στην ανάπτυξή της. Ο σπουδαιότερος ήταν το φυσικό τοπίο.

Η Ιαπωνία αποτελείται από νησιά και βουνά. Οι τέσσερις εποχές του έτους, η κάθε μία με τη δική της χαρακτηριστική ομορφιά δημιούργησαν το κατάλληλο υπόβαθρο για την ωρίμανση της ιαπωνικής κουλτούρας. Οι διαφορετικές εκφάνσεις της φύσης και οι αλλαγές της κάθε εποχής επηρέασαν τα συναισθήματα του ιαπωνικού λαού και αυτά τα συναισθήματα βρήκαν έκφραση στην ΙΚΕΒΑΝΑ.
Σε κάθε σύνθεση ΙΚΕΒΑΝΑ η τακτοποίηση του υλικού έχει πολύ μεγάλη σημασία. Τα υλικά της σύνθεσης (κλαδιά, λουλούδια, φύλλα, ρίζες) τακτοποιούνται σύμφωνα με προσδιορισμένους κανόνες. Υπάρχουν τρεις κύριες γραμμές τοποθετημένες σε τριγωνική μορφή. Οι γραμμές αυτές συμβολίζουν τον ουρανό, τη γη και τον άνθρωπο. Υπάρχει επίσης σαφής συμβολισμός του χρόνου (παρελθόν, παρόν και μέλλον) από τα υλικά που χρησιμοποιούνται. Ανοικτά λουλούδια χρησιμοποιούνται για το παρελθόν, μισάνοιχτα λουλούδια για το παρόν και μπουμπούκια για το μέλλον. Κάθε σύνθεση κάνει και μια αναφορά στην εποχή του έτους με τη χρησιμοποίηση των ανάλογων υλικών. Η γραμμική τελειότητα, η χρωματική αρμονία αλλά και ο χώρος και η αρμονική σχέση μεταξύ βάζου και υλικού αποτελούν τα κυριότερα θέματα μελέτης. Η ΙΚΕΒΑΝΑ δεν είναι μόνο ένας ευχάριστος σχεδιασμός, δεν είναι μόνο διακόσμηση. Αντιπροσωπεύει την ηρεμία και τη γαλήνη που νοιώθει κάθε άνθρωπος όταν επικοινωνεί με το περιβάλλον και τη φύση, τη χαρά της δημιουργίας αλλά και την ευχαρίστηση της προσφοράς στον συνάνθρωπό του. Σήμερα εξακολουθεί να παραμένει ένα ζωντανό στοιχείο στη σύγχρονη παγκόσμια τέχνη. Σε όλη την υφήλιο κυκλοφορεί η φράση, φιλία μέσω των λουλουδιών.

Πως ξεκίνησε το ενδιαφέρον σας για την IKEBANA;

Πριν ασχοληθώ με την ΙΚΕΒΑΝΑ είχα κάνει σπουδές στη διακόσμηση εσωτερικού χώρου, στην κεραμική, στο σμάλτο σε μέταλλο, στη χειροτεχνία με διάφορες κατασκευές και στη ζωγραφική. Ενδιαφερόμουν πάντα για την τέχνη και όταν τυχαία διάβασα σε κάποια εφημερίδα για τη διοργάνωση σεμιναρίου ΙΚΕΒΑΝΑ από τον Ελληνο-Ιαπωνικό Σύνδεσμο, ενδιαφέρθηκα να το παρακολουθήσω. Έτσι βρέθηκα στα γραφεία του Ελληνο-Ιαπωνικού Συνδέσμου τον Ιανουάριο του 1984 να μαθαίνω ΙΚΕΒΑΝΑ.

Διδάσκετε ΙΚΕΒΑΝΑ και στο πρόγραμμα επιμόρφωσης ενηλίκων του Κολλεγίου Ψυχικού.

Όταν απέκτησα το δίπλωμα instructors άρχισα να διδάσκω εθελοντικά στα γραφεία του Συλλόγου μας. Παράλληλα θέλησα να φρεσκάρω τις γνώσεις μου σε θέματα αρχιτεκτονικής και διακόσμησης μετά από αρκετά χρόνια. Έτσι παρακολούθησα το αντίστοιχο τμήμα που είχε το πρόγραμμα επιμόρφωσης ενηλίκων στο Κολλέγιο Ψυχικού. Τότε σκέφτηκα να προτείνω να γίνουν εκεί και μαθήματα ΙΚΕΒΑΝΑ ΟΗΑRA. Η πρόταση έγινε αποδεκτή και έτσι άρχισα στις αρχές του 1989 να διδάσκω και εκεί ΙΚΕΒΑΝΑ. Η διδασκαλία συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Κάθε χρόνο στο τέλος του διδακτικού έτους συμμετέχουν οι μαθήτριες μου στην έκθεση που διοργανώνεται στο θέατρο του Κολλεγίου για όλα τα καλλιτεχνικά τμήματα του προγράμματος επιμόρφωσης ενηλίκων.

* Οι συνθέσεις στις φωτογραφίες είναι της κας Χαρούλα Παπαδοπούλου

H συνέντευξη δόθηκε στον Φ. Γκριτζιώτη για τον ιστοχώρο Greece-Japan.com τον Ιούλιο του 2006

Ο Ελληνικός Σύλλογος Ανθοδετικής Ikebana της Σχολής Ohara Ιαπωνίας
παρουσιάστηκε στο περιοδικό της Σχολής, "SOKA", Αύγουστος 2006

Copyright © 2001-2006 www.Greece-Japan.com