Τα Kouta Eiga ήταν βουβές ταινίες που συνοδεύονταν από δημοφιλή λαϊκά τραγούδια, τραγουδισμένα ζωντανά ή παιγμένα από δίσκους γραμμοφώνου. Παρόλο του ότι μεγάλος αριθμός από αυτές τις ταινίες είχαν παραχθεί από το τέλος της περιόδου Taisho έως την πρώτη δεκαετία της περιόδου Showa, η σημασία τους στην ιστορία του ιαπωνικού κινηματογράφου έχει συχνά παραγνωρισθεί και πολύ λίγες σώζωνται σήμερα. Αυτές οι ταινίες ωστόσο, δικαιολογούν την προσοχή μας, επειδή η συγκεκριμένη πρακτική του να συνδυάζονται κινούμενες εικόνες με ζωντανό τραγούδι εμφανίστηκε την κρίσιμη στιγμή ανάμεσα στο τέλος των βουβών ταινιών και στην εμφάνιση του ομιλούντος κινηματογράφου. Εκτός από την εμφανή συνεισφορά τους στην εμπέδωση ενός πολύπλευρου είδους διασκέδασης, βρίσκουμε θέματα στα οποία πρέπει να αναφερθούμε μέσα από τη σύγχρονη θεωρία του κινηματογράφου, θέματα όπως η δομή του σεναρίου, η σχέση μεταξύ της τεχνολογίας και της βιομηχανίας του σινεμά, το marketing, η υποδοχή απο το κοινό, το κινηματογραφικό είδος.
Οι Benshi (σχολιαστές των βουβών ταινιών) και η μουσική συνοδεία ήταν συνηθισμένα στοιχεία από τις αρχές κιόλας των προβολών ταινιών στην Ιαπωνία. Κατ' επέκταση, η προσθήκη ενός τραγουδιστή δεν προξενεί τόση έκπληξη. Σε μια παράσταση του Kachuusha (μια παραγωγή της Ανάστασης του Τολστόϊ από την Nikkatsu) το 1914, φαίνεται οτι ο Benshi τραγούδησε με ιδιαίτερα καλό τόνο και χρώμα το τότε λαοφιλές Kachusha no uta (Το τραγούδι της Katyusha) γραμμένο από τον Nakayama Shinpei . Η ονομασία αυτών των φίλμ σαν Kouta Eiga έγινε γύρω στο 1924, όταν παρουσιάστηκε η ταινία Kare susuki (Μαραμένη Ευλαλία), μια παραγωγή του 1923 βασισμένη σε μια άλλη μεγάλη επιτυχία του Nakayama, το Sendou kouta (Το τραγούδι του βαρκάρη).
Η μακρόχρονη προβολή του Kare susuki κατέστησε εμφανή τη σπουδαιότητα των δημοφιλών τραγουδιών στους παραγωγούς ταινιών. Μισό χρόνο αργότερα, η εταιρία παραγωγής Shouchiku ανέθεσε στον Shimada Haruyo, το διευθυντή της ορχήστρας Shoochiku, να συνθέσει τη μουσική για το κεντρικό τραγούδι της ταινίας Mizumo no hana (λουλούδι του κάκτου). Οι στίχοι ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας του σκηνοθέτη Ikeda Yoshinobu με το σεναριογράφο Itou Daisuke. Αυτό μπορεί να ήταν και το πρώτο τραγούδι που γράφτηκε ποτέ για ταινία στην Ιαπωνία. Οι εταιρίες παραγωγής ταινιών άρχισαν να ευαισθητοποιούνται στις τάσεις της μουσικής. Σε αντίθεση με το οτι οι τραγουδιστές των Enka (μπαλλαντών) στους δρόμους ήταν όλοι άνδρες, για τα Kouta επιλέγονταν γυναίκες. Σαφέστατα, το σημαντικότερο δέλεαρ για να πουληθεί μια ταινία δεν ήταν τόσο τα ίδια τα τραγούδια όσο οι ερωτικές ψευδαισθήσεις που δημιουργούνταν από μια γυναίκα που τραγουδάει στο σκοτάδι της κινηματογραφικής αίθουσας.
Κατά την περίοδο Shouwa τα γραμμόφωνα αντικατέστησαν σταδιακά το ζωντανό τραγούδι των παραστάσεων. Το 1928 μεγάλες δισκογραφικές εταιρίες υποστηριζόμενες από ξένα κεφάλαια άρχισαν να επενδύουν στον ιαπωνικό κινηματογράφο και πολλά τραγούδια δημιουργήθηκαν. Το πρώτο τραγούδι ειδικά για ταινία δημιουργήθηκε το 1929 με την παραγωγή του Tokyo koushin kyoku (σκηνοθετημένο από τον Mizoguchi Kenji). Αυτο σηματοδοτεί την αρχή του μονοπωλίου των δικαιωμάτων που ανήκαν σε ταινίες. Όσο οι ομιλούσες ταινίες εκτόπιζαν τον βουβό κινηματογράφο, τα kouta eiga ξεκινούσαν τη φυσική τους πορεία προς την εξαφάνιση.
Η δημοτικότητα των kouta eiga έγκειται στο γεγονός της ύπαρξης ενός κοινού που επιθυμούσε έναν συνδυασμό αφήγησης και άλλων μορφών θεατρικότητας κατά τη διάρκεια ενός φίλμ. Για τους "υποψιασμένους" καλλιτεχνικά, η μη προσοχή στην ίδια την ταινία σηματοδότησε μια ανεξέλιξη στο κινηματογραφικό είδος, παρ'όλα αυτά για το μεγαλύτερο μέρος του κοινού το οπτικό μέρος ήταν απλά ένας τρόπος διήγησης. Μια ταινία θεωρείτο ένα καλλιτεχνικό σύνολο που υπερέβαινε παλιότερα εκφραστικά εμπόδια και εξέφραζε νέα νοήματα πέρα από την ασημένια οθόνη. Παρακολουθώντας κανείς την οθόνη μπορούσε να απολαύσει τον ρυθμό της αφήγησης του σχολιαστή και κατά την κορύφωση του δράματος να ακούσει τη φωνή του τραγουδιστή. Η παρακολούθηση ενός φίλμ ήταν μια πολυεπίπεδη εμπειρία. Κατ'αυτήν την έννοια, τα kouta eiga σε συνδυασμό με την αφήγηση της ταινίας και το rensa geki (παράσταση που συνδύαζε κινηματογραφικά και θεατρικά στοιχεία), αποκαλύπτουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ιαπωνικών βουβών ταινιών και την παραγωγή και παρουσίασή τους στο κοινό.
Το πρωτότυπο κείμενο δημοσιεύθηκε στο Νewsletter no 59 του Νichibunken. |