Από την παράσταση του κωμικού θεάτρου Κιόγκεν

Η Ιαπωνία του Τόκιο και της τεχνολογίας, με το παλάτι του αυτοκράτορα και με το Ομοτεσάντο -τη διάσημη αγορά με τα ακόμη πιο διάσημα αρχιτεκτονικά κτίσματα όπου δίνουν το παρών τους άπαντες οι δημιουργοί του σύγχρονου life-style, με το μοναδικό φαινόμενο των gothic lolitas - ένα κοινωνικό ρεύμα όπου για πρώτη φορά στην Ιστορία οι ψηφιακοί ήρωες των βίντεο γκέιμ γίνονται πρότυπα μίμησης της νεολαίας της Ιαπωνίας, έτσι που κάθε Κυριακή πρωί στις παρυφές του Ομοτεσάντο, μεταμφιεσμένες και τραβεστί σε περιμένουν να τις φωτογραφίσεις μέσα στα νυχτεριδέ ρουχάκια, τα λευκά καλτσάκια, τις ροζ τσαντούλες και τα μακιγιαρισμένα μουτράκια, όχι πια α λα Ελβις Πρίσλεϊ και Μέριλιν Μονρόε, αλλά α λα Πόκεμον!

Η Ιαπωνία της Yokohama και των business αλλά και του Κιότο της παράδοσης, των περίφημων κήπων του Ζεν και του κάστρου του αυτοκράτορα. Η Ιαπωνία, όπου δύσκολα θα συναντήσεις ετερόφωνο Ιάπωνα, αλλά δεν θα πάψεις να μένεις έκθαμβος από την ευγένεια και την ηρεμία - τόσο ασυμβίβαστες με τους ρυθμούς μιας τεράστιας μεγαλούπολης όπως το Τόκιο των 30 εκατομμυρίων.

Η Ιαπωνία του θεάτρου, που χάρη στα συμπόσια του Ευρωπαϊκού Κέντρου των Δελφών ήρθαμε σε επαφή με το έργο του Ταντάσι Σουζούκι ή ακόμη πιο πρόσφατα του Σατόσι Μιγιάγκι με την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή το περυσινό καλοκαίρι.

Ελληνοϊαπωνικό συμπόσιο

Σ' αυτή την Ιαπωνία, την ίδια στιγμή που οι Αμερικανοί έχουν επιδοθεί στην ανακάλυψη των δολοφόνων του Ομήρου, υφίσταται Εταιρεία Κλασικών Σπουδών από το 1958, με έντονη δραστηριότητα τόσο στην πανεπιστημιακή κοινότητα όσο και στον εκδοτικό χώρο, με ευρύτατη ελληνική θεματολογία. Σε συνεργασία λοιπόν με την Ιαπωνική Εταιρεία Κλασικών Σπουδών και συγκεκριμένα, με τον πρόεδρο-καθηγητή Κ. Ουτσιγιάμα και με τον γραμματέα-καθηγητή Τ. Νακατσουκάσα, η ελληνική πρεσβεία του Τόκιο διοργάνωσε την παραμονή της ετήσιας συνάντησης των μελών της Εταιρείας στις 3 Ιουνίου στο Σεντάι -πανεπιστημιούπολη στα βόρεια του Τόκιο- ελληνοϊαπωνικό συμπόσιο με ομιλητές τον ομότιμο καθηγητή Ι. Κακριδή του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων, με θέμα «Ερμηνεύοντας το ελληνικό θεατρικό οικοδόμημα», τον διακεκριμένο σκηνοθέτη και ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ Ν. Χουρμουζιάδη, με θέμα «Το ταξίδι του Αριστοφάνη στη σύγχρονη ελληνική σκηνή και ένα προσωπικό πείραμα», και τον υποψήφιο διδάκτορα στο Πανεπιστήμιο του Κιότο Μ. Τσίσκο και με θέμα «Ταράσι, ζούπα και πανούργοι σε δύο είδη κωμωδίας» (επιζήμιοι άνθρωποι στην ελληνική κωμωδία και απατεωνίσκοι στο θέατρο Kyogen).

Κατά το κλείσιμο του συμποσίου είχαν την ευκαιρία οι εκπρόσωποι της δημοτικής αρχής του Σεντάι, τα μέλη της Εταιρείας και το κοινό του συμποσίου να παρακολουθήσουν δείγμα ενός άγνωστου σε μας είδος θεάτρου, του Kyogen (Κιόγκεν) που κινείται ανάμεσα στο λαϊκό Kigeki (κωμικό θέατρο εμφανούς δυτικής επιρροής) και το ποιητικό θέατρο Νο. Ο κ. Τσουζαμπούρο Σιγκεγιάμα, σκηνοθέτης και δάσκαλος του Kyogen, παρουσίασε το έργο «Πτώση του δώρου», αντιπροσωπευτικό κείμενο του Kyogen με κεντρικό τυποποιημένο ήρωα τον υπηρέτη Τάρο Κάγια και τις περιπέτειές του σε ποικίλες παραλλαγές και με τις δέουσες κωμικές ανατροπές. Η θεματολογία του Kyogen αντλείται από καθημερινές σκηνές της αγοράς, εξ ου και η συγγένειά του με τον Αριστοφάνη κατά τον Μ. Τσίσκο, ενώ κατά τον Ν. Χουρμουζιάδη αντιστοιχεί στο καθ' ημάς σατυρικό δράμα.

Στη συνέχεια οι δύο καθηγητές Ι. Κακριδής και Ν. Χουρμουζιάδης προσεκλήθησαν από τον αντιπρόεδρο του Keio University στο Τόκιο, κοσμήτορα του τμήματος Ελληνικών Σπουδών, καθηγητή Τάρο Νισιμούρα, να δώσουν διαλέξεις στους φοιτητές του τμήματος. Ο κ. Νισιμούρα, εξαίρετος ελληνιστής φιλόλογος, με άψογα ελληνικά και Ελληνίδα σύζυγο, με πλήρη ενημέρωση και θερμό ενδιαφέρον και για τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, προσεφέρθη να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στις δύο πανεπιστημιακές κοινότητες, με στόχο τη θεσμοθέτηση προγραμμάτων ανταλλαγών τόσο στο ακαδημαϊκό πεδίο όσο και στο πεδίο της θεατρικής πράξης.

Πολιτιστική γέφυρα

Ως γνωστόν, η επαφή του ελληνικού κοινού με το υψηλής αισθητικής ιαπωνικό θέατρο εξαντλείται, κατά κύριο λόγο, στις καλοκαιρινές συναντήσεις του Ευρωπαϊκού Κέντρου Δελφών. Συνεπώς παραμένει καίριο αίτημα η θεσμοθέτηση μιας αμφίδρομης ανταλλαγής της θεατρικής πράξης των δύο χωρών που εξάλλου εμφανίζει και εξαιρετικές «εκλεκτικές» συγγένειες.

Για πρώτη φορά στα 47 χρόνια λειτουργίας της Εταιρείας με πρωτοβουλία της ελληνικής πρεσβείας στο Τόκιο και συγκεκριμένα του πρεσβευτή μας Κυριάκου Ροδουσάκη, καθώς και με την πλήρη υποστήριξη του ΥΠΠΟ, συνδιοργανώθηκε Ελληνοϊαπωνικό Συμπόσιο με προσκεκλημένους δύο επιφανείς εκπροσώπους των ελληνικών γραμμάτων. Κατά τον κ. Ροδουσάκη, η συνδιοργάνωση του συμποσίου υπήρξε το αποτέλεσμα της συνεργασίας που αναπτύχθηκε στον πολιτιστικό τομέα κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας της Ε.Ε. το 2003, και κυρίως των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 2004 και φυσικά της ΕΧΡΟ στο Τόκιο το 2005. Στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας πολιτιστικής γέφυρας των δύο χωρών είχε προηγηθεί τον περασμένο Απρίλιο στην πρεσβευτική κατοικία η παρουσίαση της έκδοσης δύο τόμων του Δημοσθένη στα ιαπωνικά σε μετάφραση της κ. Κίσο, καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο της Οζάκα.