Ο Ιάπωνας κινηματογραφικός συνθέτης Σιγκέρου Ουμπαγιάσι μιλάει στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του μουσικού άλμπουμ
«Συνθέτω μουσική κάθε μέρα και μετά απολαμβάνω ένα ποτήρι κρασί. Ξέρω ότι μπορεί σε κάποιους να ακούγεται βαρετό, αλλά αυτή είναι η ζωή μου», λέει στην «Κ» ο Σιγκέρου Ουμπαγιάσι. Αν το όνομα δεν σας λέει κάτι, οι δουλειές του, όπως η μουσική που έχει γράψει για τις ταινίες «Ιπτάμενα Στιλέτα» και «2046», θα σας είναι σίγουρα γνωστές. Ο Ιάπωνας συνθέτης άρχισε να αναγνωρίζεται παγκοσμίως από το 1995, που έγραψε το σάουντρακ «In The Mood For Love» του Wong Kar-Wai. Η μουσική του είναι μια σπουδή στην απλότητα με έναν ιδιότυπο ρομαντισμό και με ενορχηστρώσεις όπου μπλέκονται τα παραδοσιακά ασιατικά όργανα με αυτά της Δύσης. Καταλυτικό για την παγκόσμια αναγνώρισή του ήταν το σάουντρακ για την ταινία του «2046», το οποίο και έγινε ένα από τα πιο αγαπημένα του ελληνικού κοινού τα τελευταία χρόνια. Η «Κ» επικοινώνησε με τον Σιγκέρου Ουμπαγιάσι με αφορμή την κυκλοφορία του άλμπουμ «The World Of Shigeru Umebayashi», όπου για πρώτη φορά το κοινό έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει το συνολικό έργο του συνθέτη, στην πρώτη του συλλογή που ταξιδεύει πέρα από τα σύνορα της Ιαπωνίας. Η επιλογή των θεμάτων έγινε από τον Αντώνη Βιλλιώτη με την υποστήριξη του ίδιου του συνθέτη, ο οποίος άλλωστε το προλογίζει.
- Tι σας έκανε να ασχοληθείτε με τη μουσική;
- Οι Μπιτλς. Στην εφηβεία μου οι περισσότεροι τους μιμούμασταν. Ηταν μια εποχή πραγματικής λατρείας για το συγκρότημα αυτό, οπότε κι εγώ δεν αποτελούσα εξαίρεση. Στο κολέγιο είχα ένα συγκάτοικο που έπαιζε κιθάρα και ξεκινήσαμε μαζί μια μπάντα. Εγώ δεν ήξερα να παίζω κανένα όργανο, οπότε περιορίστικα στο μπάσο. Λίγο αργότερα, έπαιζα ως μπασίστας σ' ένα νάιτ κλαμπ κι έβγαζα το χαρτζιλίκι μου. Με λίγα λόγια, όλα ξεκίνησαν πολύ ερασιτεχνικά και η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα ζω από τη μουσική.
- Τη δεκαετία του '80 ηγηθήκατε ενός ροκ συγκροτήματος, που είχε μάλιστα και αρκετή επιτυχία. Σας έχει επηρεάσει πολύ η ροκ μουσική στη σύνθεση;
- Η μουσική των Μπιτλς με έχει επηρεάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό. Και συνεχίζει ακόμη και σήμερα. Κάποια στιγμή, ξέρετε, θα ήθελα να γράψω ένα ροκ άλμπουμ. Το ροκ είναι από τις αγαπημένες μου μουσικές.
Ακουγα μεγαλύτερους μουσικούς
- Πού βρίσκονται οι ρίζες της μουσικής σας;
- Στη γενέτειρά μου. Είναι η πόλη Κοκούρα, στη Bόρεια Ιαπωνία. Μία από τις πιο βιομηχανικές πόλεις στην περιοχή. Κάθε χρόνο παρουσιάζεται εκεί ένα μεγάλο φεστιβάλ που διαρκεί τρεις ημέρες, με όλες τις μορφές τέχνης και φυσικά τη μουσική. Στο φεστιβάλ αυτό παίρνω μέρος από οκτώ χρόνων. Ακούγοντας τους μεγαλύτερους να παίζουν μουσική, έμαθα πολλά. Και σε συνδυασμό με τις μουσικές από ολόκληρο τον κόσμο που πάντοτε άκουγα, διαμορφώθηκα μουσικά.
- Πώς λειτουργεί η έμπνευσή σας σε κάθε ταινία;
- Αρχίζω να συνθέτω μια μουσική βάση και πάνω σ' αυτήν προχωράω. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να έχω καταλάβει την ταινία, το μήνυμά που θέλει να περάσει στον κόσμο. Γιατί διαφορετική μουσική θα γράψω για μια σκηνή όπου κάποιος σκοτώνει έναν άλλο και άλλη για μια σκηνή όπου κάποιος σκοτώνει κάποιον, αλλά χωρίς να το θέλει.
- Υπάρχουν είδη ταινιών για τα οποία δεν έχετε γράψει μουσική;
- Θα ήθελα πολύ να δουλέψω πάνω σε μια κωμωδία.
- Ποιος κινηματογραφικός συνθέτης σάς γοητεύει περισσότερο;
- O Eνιο Μορικόνε. Είναι μοναδικός στο είδος του.
- Εχετε «ζηλέψει» δουλειά του;
- Ναι, φυσικά. Οπως και άλλων συνθετών.
- Θέλετε να μου πείτε;
- Θεωρώ πρότυπο κινηματογραφικής μουσικής αυτήν από τον «Τρίτο Ανθρωπο». Θα ήθελα να την είχα γράψει εγώ.
- Μιλήστε μας λίγο για τους νέους Ιάπωνες συνθέτες. Πού έχουν προσανατολισμένες τις κεραίες τους;
- Ενδιαφέρονται πολύ για τις καινούργιες δυτικές φόρμες, αλλά μέσα τους κουβαλάνε έντονη τη γιαπωνέζικη παράδοση. Το γεγονός ότι ντυνόμαστε όπως οι Δυτικοί δεν μας κάνει Δυτικούς ξέρετε…
- Εχετε συνεργαστεί με διάφορους συνθέτες από την Ασία και τις ΗΠΑ. Είναι μεγάλες οι διαφορές τους;
- Δεν έχει να κάνει με την εθνικότητα. Είναι ο τρόπος που δουλεύουν κάποιοι σκηνοθέτες που μερικές φορές με μπερδεύει, με δυσκολεύει. Αλλά αυτό είναι κάτι που θα συναντάω πάντα.
- Το ασιατικό σινεμά βασίζεται πολύ στον φορμαλισμό. Σε ποιο βαθμό αυτό επηρεάζει τη μουσική σας;
- Για να είμαι ειλικρινής, πολλές φορές μού είναι αρκετά άβολο. Αλλά το ξεπερνάω...
Από τους ροκάδες ΕΧ στη μουσική για ταινίες
Ο Σιγκέρου Ουμπαγιάσι γεννήθηκε στην Ιαπωνία το 1951. Ξεκίνησε την καριέρα του κατά τη διάρκεια του νέου ρεύματος της Ιαπωνίας τη δεκαετία του '80, ως ο frontman του rock συγκροτήματος ΕΧ, που είχε ανοίξει μεταξύ άλλων και τις συναυλίες πολλών γνωστών ονομάτων στην Ιαπωνία, όπως ο Ερικ Κλάπτον. Οταν οι ΕΧ διαλύθηκαν το 1985, ο Ουμπαγιάσι άρχισε να επεκτείνεται στον τομέα της κινηματογραφικής μουσικής. Από το ντεμπούτο του κιόλας, το ταλέντο του στον τομέα αυτό άρχισε να διαφαίνεται. Τον ίδιο χρόνο, μάλιστα, η μουσική που συνέθεσε για τις ταινίες Sorekaya (And Then) και Tomoyo Shizukani Nemure κέρδισαν αρκετά μουσικά βραβεία στο φεστιβάλ κινηματογράφου του Mainichi, το Japan Academic Award και το κινηματογραφικό φεστιβάλ της Yokohama.
